Τετάρτη, 9 Μαρτίου 2011

Απλά μαθήματα χρέους

Του Νίκου Κοτζιά
Η Γερμανία χώρα με εξαγωγικό πλεόνασμα μπόρεσε και αύξησε την τελευταία δεκαετία την περιουσία της στο εξωτερικό από 100 δισεκατομμύρια ευρώ σε ένα τρισεκατομμύριο. Σήμερα, κύρια φροντίδα της είναι να μην απαξιωθούν τα περιουσιακά της στοιχεία, επενδύσεις και δάνεια, στο εξωτερικό. Διότι αν συμβεί κάτι τέτοιο, τότε άδικος όλος ο «εξαγωγικός της κόπος».Στην περίπτωση της Ελλάδας προκειμένου η Γερμανία να διασφαλίσει τα δάνειά της, συμφώνησε σε αναχρηματοδότηση της Ελλάδας με υψηλότερα από προηγούμενα επιτόκια. Ταυτόχρονα συνέβαλε στην νέα πολιτική της Κεντρικής Ευρωπαϊκής Τράπεζας με την οποία γερμανικές και άλλες τράπεζες θα μπορούσαν να παρκάρουν τα ελληνικά ομόλογα στην Κεντρική Τράπεζα. Μόνο πέρσι οι γερμανικές τράπεζες ξεφορτώθηκε περίπου το 20% των ελληνικών ομόλογων που κατείχαν. Αν φέτος ξεφορτωθούν άλλα τόσα, ίσως και παραπάνω, τότε οι αξίες των ελληνικών ομόλογων που κατέχουν θα περιοριστούν, περίπου, στο 55% του αρχικού ποσού.
Αν αυτό το ποσό κουρευτεί, τότε θα μειωθεί η αξία του κατά 20% από αυτό το 55%. Περίπου, δηλαδή, στο 11% της αξίας των ελληνικών ομόλογων που είχε αρχικά στα χέριά τους, δηλαδή, κάτι λιγότερο από τους τόκους δύο ετών. Ολοι οι υπόλοιποι τόκοι θα είναι το καθαρό κέρδος τους. Αρα, η Γερμανία εκείνο που διασφάλισε για τις τράπεζές της ήταν, (α) τον ανατοκισμό του ελληνικού χρέους με μεγαλύτερο επιτόκιο από το αρχικό. Πράγμα που έγινε. (β) Παρκάρισμα ελληνικών ομόλογων εκτός του τραπεζικού της συστήματος. Πράγμα που επίσης έγινε. (γ) Το όποιο κούρεμα στον δανεισμό να γίνει σε ένα όσο το δυνατό μεγαλύτερο ελληνικό χρέος και με υψηλά επιτόκια, ώστε να αφορά τα υπερκέρδη και όχι την αρχική περιουσιακή – δανειακή δέσμευση των γερμανικών τραπεζών.Η Ελλάδα ως δανειζόμενη έπρεπε να αποφύγει (α) υψηλότερα επιτόκια από τα προηγούμενα δάνεια που δεν μπορούσε να αποπληρώσει. Πράγμα που δεν έκανε. Να διατάξει (β) χρέος και δάνεια με τρόπο που να διασφαλίζει την ανά έτος μείωση του συνολικού δανεισμού. Πράγμα που δεν έγινε. Το αποτέλεσμα είναι η Ελλάδα να τεθεί υπό διεθνή κηδεμονία και να της επιβληθεί πολιτική λιτότητας που οδήγησε σε ύφεση και υπόσκαψη της μελλοντικής ανάπτυξής της. Σε αυτά τα πλαίσια αντί το χρέος να μειώνεται, αυξάνεται. Από 280 δισεκατομμύρια ευρώ έχει φτάσει στα 350 και σύντομα θα ξεπεράσει τα 450 δισεκατομμύρια. Και όλα αυτά, στο όνομα του νεοφιλελεύθερου δογματισμού για τα ελλείμματα. Αυτό το αυξημένο χρέος υποχρεωτικά θα οδηγηθεί σε κούρεμα και αναδιάρθρωση. Αν μείνω στο παράδειγμά του πιθανού κουρέματος του ελληνικού χρέους κατά 20%, τότε από ένα χρέος 450 δισεκατομμυρίων θα κουρευτούν τα (20%χ450) 90 εκατομμύρια ευρώ. Δηλαδή θα απομείνει ένα χρέος 360 δισεκατομμυρίων. Ακόμα και αν το κούρεμα γίνει για το 30% το χρέος «θα περιοριστεί» κατά (30%χ450) 134 δισεκατομμύρια, δηλαδή θα μείνει ένα «υπόλοιπο» 315 δισεκατομμυρίων. Δηλαδή, σε κάθε περίπτωση μετά από όλη την περιπέτεια, την φτώχεια, την λιτότητα, την αποδιοργάνωση του κοινωνικού και οικονομικού ιστού της χώρας, τις αποπληρωμές και το «καλύτερο δυνατό κούρεμα» το ελληνικό χρέος θα είναι μεγαλύτερο του αρχικού και η Ελλάδα σε ύφεση, άρα πιο αδύναμη να το ξεπληρώσει. Για αυτό υποστηρίζω ότι (α) αυτή η πολιτική που ακολουθεί η κυβέρνηση δεν μας οδηγεί πουθενά. (β) Η χώρα έχει ανάγκη παραγωγικής αναδιάταξης και πολιτικής ανάπτυξης, ενώ (γ) πρέπει να διαπραγματευτεί σε μία και μόνο βάση: Αν δεν αλλάξει όλη η λογική αντιμετώπισης της ελληνικής κρίσης χρέους, τότε η χώρα δεν θα βουλιάξει μόνη της, αλλά θα συμπαρασύρει όλους μαζί της. Και για να έχει κάποια προοπτική μια τέτοια διαπραγματευτική θέση θα πρέπει (δ) να προβληθεί τώρα, άμεσα, και όχι στο μέλλον όταν όλοι οι άλλοι θα έχουν τακτοποιήσει τα του οίκου της.

Δεν υπάρχουν σχόλια: